ชื่อท้องถิ่น:
ชื่อพฤกษศาสตร์:
ตระกูล(วงศ์):
พบในเขตที่:
อัญชันป่า
Clitoria macrophylla
Wall.
FABACEAE (PAPILIONACEAE)
4
คำบรรยายลักษณะ :
ลักษณะพืช
ไม้เถาวัลย์หลายฤดูกาล ไม่มีมือเกาะ เลื้อยทอดหรือเกี่ยวพันได้ไกลถึง 5 เมตร ผิวลำ ต้นมีขนเล็กๆสีน้ำตาลปกคลุม
ใบ
ใบประกอบแบบ 3ใบย่อย(trifoliage) เรียงตัวแบบสลับ ก้านใบยาว 2-5 ซม. โคนก้านใบมีหูใบ 2 อัน รูปไข่ กว้าง 1-1.5 มม. ยาว 1-2 มม. ก้านใบย่อยยาว 3-15 มม. โคนก้านใบย่อยมี หูใบ 2 อัน ยาว 1-3 มม. หูใบร่วง ก่อนใบกางเต็มที่ ใบย่อยรูปไข่ หรือรูปรี โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบมีขนนุ่มปกคลุม ใบกว้าง 1.5- 4 ซม. ยาว 2.5-9 ซม. ก้านใบมีขนนุ่มปกคลุม
ดอก
ดอกช่อ cymose เกิดที่ซอกใบ ก้านช่อดอกยาว 3-5 ซม. ผิวมีขนปกคลุม โคนก้านช่อดอกมีริ้ว ประดับรูปไข่ปลายแหลม ยาว 2-3 มม.ร่วงก่อนดอกบาน ดอกย่อย 2-3 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 0.5-1 ซม. ดอกย่อยมี ใบประดับ 2 อันติดกับกลีบเลี้ยง รูปไข่กว้างปลายแหลม กว้าง3-4 มม. ยาว 4-5 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียว กลีบติด กันเป็นหลอด เส้นผ่าศูนย์กลาง 3-5 มม. ยาว 3-5 มม. ตอนปลายหลอดแยกเป็น 5 แฉก แฉกที่อยู่ใต้ keel เล็กเรียวยาว 5-8 มม. กลีบดอก 5 กลีบ แยกกัน ลักษณะกลีบเป็นรูปผีเสื้อ (papilionaceous) กลีบ banner สีม่วงอ่อน รูปกลีบเกือบ กลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 2.5-3.5 ซม. กลางกลีบมีลายเส้นสีม่วงเข้ม ผิวกลีบมีร่องเล็กๆกระจายจากกลางกลีบสู่ขอบกลีบ ปลายกลีบเว้าแยกเป็น 2 พู กลีบ wing 2 อัน แนบติดกับ keel สีม่วงอ่อนแกมขาว กว้าง 5-7 มม.ยาว 18-23 มม. โคน กลีบ มีจะงอยติ่งสีขาว กลีบ keel 2 อันสีม่วงแกมขาว เชื่อมติดกันเป็นกาบหุ้มเกสร กว้าง 10-15 มม.ยาว 20-25 มม. เกสรเพศผู้ 10 อัน ก้านชูอับเรณูติดกันเป็น 2 กลุ่ม (diadelphous) 9+1 ก้านสีขาวยาว 20-25 มม. ก้านชูอับเรณูโค้ง กลับเข้ากลางดอก อับเรณูสีเหลือง เกสรเพศเมีย 1 อัน รังไข่ superior ovary กว้าง10-15 มม. ยาว 10-15 มม. สีเขียว ก้านเกสรเพศเมียโค้งกลับตามก้านเกสรเพศผู้ ยาว 10-12 มม. ยอดเกสรแผ่ออกเป็นแผ่นแบนๆ
ผลและเมล็ด
ผลแห้งแบบ legume ลักษณะแบน มีกลีบเลี้ยงแห้งติดที่ขั้วผล ผลรูปขอบขนาน กว้าง 5-7 มม.ยาว 10-13 ซม. ปลายผลเป็นติ่งแหลมตรง ยาว 1.2-1.5 ซม. เมล็ดรูปไต กว้าง 1.5-2 มม. ยาว 2-3 มม.