ชื่อท้องถิ่น:
ชื่อพฤกษศาสตร์:
ตระกูล(วงศ์):
พบในเขตที่:
แมงลักคา, อีตู่ป่า
Hyptis suaveolens
Poit.
LAMIACEAE
4
คำบรรยายลักษณะ :
ลักษณะพืช
ไม้ล้มลุกถึงไม้พุ่มเตี้ย สูงถึง 2 เมตร ลำต้นอ่อนมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยม มีขนปกคลุมทั่ว ลำต้นโดยเฉพาะที่ยอดอ่อน
ใบ
ใบเดี่ยว เรียงตัวตรงข้าม ก้านใบ ยาว 0.5-5 ซม. ใบรูปไข่หรือรูปรี โคนใบเว้าเข้าเป็นร่องรูปหัว ใจ ปลายใบแหลม ขอบใบหยัก ผิวใบมีขนสากมือ ใบกว้าง 1-6 ซม. ยาว 1.5 -7.5 ซม. ก้านใบและใบอ่อนมีขนปก คลุม ใบและส่วนต่างๆของต้นมีกลิ่นฉุน
ดอก
ดอกช่อ cymose เกิดที่ซอกใบ ช่อละ 3-6 ดอก ก้านช่อดอกยาว 0.5-1.5 มม. ก้านดอกย่อยยาว 1-5 มม. เส้นผ่าศูนย์กลางดอกบาน 4-6 มม. ใบประดับ เป็นเส้นหรือริ้วเล็กๆ ปลายแหลม ยาว 3-5 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียว มีขนปกคลุม กลีบติดกันเป็นรูประฆังหรือรูปกรวย มีเส้น(nerve) ตามยาวหลอดกลีบ 10 เส้น ความยาวหลอด 4-8 มม. ปลายหลอดแยกเป็นแฉก กลีบเลี้ยงไม่ร่วงและเจริญยาวห่อหุ้มผล กลีบดอก 5 กลีบ สีม่วง กลีบติดกันเป็น หลอดรูปปากเปิด(bilabiate) หลอดกลีบดอกยาว 2-4 มม. ปากหลอดกลีบบน 4 กลีบ ปากหลอดกลีบล่าง 1 กลีบ เกสรเพศผู้ จำนวน 4 อัน ติดบนหลอดกลีบดอก เรียงตัวเป็นอันสั้น 2 อัน ยาว 2 อัน ก้านชูอับเรณูสีม่วงแกมขาว ยาว 1.5-3.5 มม. มีขนปกคลุม อับเรณูสีม่วง เกสรเพศเมีย 1 อัน รังไข่ superior ovary สีเขียว 2 ห้อง 2 ไข่อ่อน basal placentation ก้านเกสร 1 อัน ยาว 3-5 มม ยอดเกสรเพศเมียเป็นตุ่ม
ผลและเมล็ด
ผลแห้งแบบ nut มีหลอดกลีบเลี้ยงยาวเพิ่มขึ้นเป็น 7-12 มม.เจริญมาหุ้มภายนอกผล เมล็ดจำนวน 2 เมล็ด รูปร่างกลมรีแบน